تطهیر درآمدهای ناشی از جرم
برخلاف روزگاران گذشته كه در اكثر موارد مجرمين به سبب اضطرار دست به ارتكاب جرم مي زدند ، امروزه ارتكاب جرم به يك صنعت در تجارت تبديل شده است . به گونه اي كه درآمد حاصل از ارتكاب برخي از جرايم از درآمد بسياري از مشاغل پردرآمد هم بيش تر است . از اين رو ، امروزه اغلب جرايم ارتكابي داراي انگيزه مالي هستند . اما وقتي مجرم از راه ارتكاب جرم ، مالي به دست مي آورد ، هنوز خود را در نيل به هدفش كامياب نمي داند و خود را در نيمه ي راهي پر مخاطره ، اما اميد بخش مي بيند . در اين مرحله آن چه اهميت دارد حفظ مال و بهره جويي از آن به نحوي است كه ماهيت مجرمانه اش كشف نشود . تا علاوه بر جلوگيري از توقيف مال توسط مقامات قضائي و انتظامي ، وقوع جرم مبنا كشف نشود . تا شخص مجرم شناسايي نشده و تحت تعقيب قرار نگيرد . در اين مرحله است كه تطهير درآمدهاي ناشي از جرم پا به عرصه ي وجود مي گذارد . مبادلات غير قانوني با سرچشمه ي فساد اجتماعي ، به سبب عدم اعتماد و عدم امكان استفاده از ابزارهاي متعارف و قانوني [1] ، عموماً به صورت نقدي انجام مي گيرند . كه بدين ترتيب نقدينگي هنگفتي پديد مي آيد . اين نقدينگي بدين سبب كه همواره در معرض خطراتي از قبيل سرقت ، معدوم شدن ، جلب نظر مقامات قانوني و منتهي شدن به كشف جرم مبنا ، وجود دارد ، بايد به نحوي وارد اقتصاد قانوني گردد . اين امر حسب مورد در كشورهاي توسعه يافته با وجود ساز و كارهاي كنترلي متعدد در مبارزه با پولشويي ، به سبب كثرت درامدهاي مجرمانه و تنوع زمينه هاي سرمايه گذاري در كشورهاي توسعه نيافته ، به سبب دشوراي هاي مالي ، كه روز به روز به ميزان آن افزوده مي شود ، صورت گيرد . اصولاً سرمايه هاي موجود در مدارهاي غير قانوني ، براي آن كه وارد حوزه ي اقتصاد قانوني شوند به علت اقداماتي كه در جهت مبارزه با پولشويي و توقيف درآمدهاي غير قانوني از سوي دولت ها صورت مي گيرد ، مسير پرمخاطره اي را در پيش رو دارند . از اين رو ، به ناچار بايد از روش هايي استفاده شود كه هم موجب اختفاي منشاء اوليه ي آنها گردد و هم بهره برداري از اين سرمايه ها تسهيل شود . با وجود اينكه مي توان مدعي شد كه پول شويي مانند هر يك از مفاسد اجتماعي ديگر ، پديده ي تازه اي نيست و « قدمتي به بلنداي تاريخ جرايم توليد كننده ي پول دارد » [2] اما در خصوص زمان نخستين استفاده از واژه « پول شويي [3]» و رواج آن بين محققان اتفاق نظر وجود ندارد . برخي عقيده دارند كه ريشه ي واژه ي پول شويي به مالكيت مافيا بر شبكه اي از رخت شوي خانه هاي ماشيني در ايالات متحده ي آمريكا ، در دهه ي 1930 بر مي گردد . [4] در اين سال ها گانگسترها فعاليت هاي گسترده اي در برخي از شهرهاي آمريكا همانند نيويورك داشتند . آنها از طريق ارتكاب جرايمي همانند اخاذي ، فحشا ، قمار و قاچاق مشروبات الكلي ، پول هاي كلاني به دست مي آوردند ، كه لازم بود به اين پولهاي داراي منشاء مجرمانه ، صورتي مشروع و قانوني بخشند . در جهت رفع اين نياز ، يكي از موثرترين راهها ، بهره جويي از كسب و كارهاي به ظاهر مشروع و آميختن درآمدهاي غير قانوني حاصل از ارتكاب اعمال مجرمانه با درامدهاي مشروعي بود كه از اين فعاليت هاي مشروع و قانوني به دست مي آيد . در اين طريق ، رخت شوي خانه ها از جمله كسب و كارهايي بودند كه به سبب نقدي بودن داد و ستد و تعدد مشتري به راحتي مي توانستند
گانگسترها را در رسيدن به اين مقصود ياري رسانند . در مقابل ، عده اي ديگر عقيده دارند كه انتساب ريشه ي اين واژه به گروههاي مافيايي در دهه ي 1930 يك افسانه است ، و وجه تسمه ي پول شويي دقيقاً از آن روست كه به دقت آنچه را كه در اين فرايند روي مي دهد بيان مي كند . چرا كه پول سياه يا غير قانوني ، با مجموعه اي از نقل و انتقالات اقدامات متعدد شسته و تميز مي گردد .[5] در اين خصوص عقيده ي سومي نيز وجود دارد كه مؤيد اين امر است كه واژه ي پول شويي نخستين بار به طور مرتب وسيله ي محققان در زمان رسوايي واترگيت در دهه ي 1970 مورد استفاده قرار گرفت . و پس از آن به صورت بين المللي مقبوليت يافت .
[6] صرف نظر از اين خاستگاه واژه ي تطهير درآمدهاي ناشي از جرم به عبارتي پول شويي كدام يك از موارد مذكور يا هر واقعه ي تاريخي ديگري باشد ، مسلم آن كه امروزه تطهير درآمدهاي ناشي از جرم از جنبه هاي گوناگون ، داراي اهميت فراوان است .